Paul Leonard Newman (ur. 26 stycznia 1925 w Shaker Heights, Ohio, USA, zm. 26 września 2008 w Westport, Connecticut, USA) był amerykańskim aktorem filmowym i teatralnym, reżyserem, producentem filmowym, kierowcą wyścigowym, przedsiębiorcą, filantropem i działaczem społecznym.
Znany z ról m.in. w „Bilardziście”, „Butch Cassidy i Sundance Kid”, „Kolorze pieniędzy” czy „Droga do zatracenia”, zdobył Oscara, Złote Globy, BAFTĘ, Emmy oraz prestiżowe nagrody festiwalowe. Reżyserował także filmy, w tym „Rachelo, Rachelo”.
Był czterokrotnym mistrzem USA w wyścigach samochodowych i założył firmę Newman’s Own, której zyski przeznaczał na cele charytatywne. Angażował się w działalność społeczną i filantropijną, pozostając jedną z ikon amerykańskiej kultury XX wieku.
| Imię i nazwisko | Paul Leonard Newman |
| Pseudonim | Paul Newman |
| Zawód | aktor filmowy i teatralny, reżyser, producent filmowy, kierowca wyścigowy, przedsiębiorca, filantrop, działacz społeczny |
| Znak zodiaku | Wodnik |
| Wzrost | 177 cm |
| Data urodzenia | 26 stycznia 1925 |
| Miejsce urodzenia | Shaker Heights, Ohio, USA |
| Data śmierci | 26 września 2008 |
| Miejsce śmierci | Westport, Connecticut, USA |
Pseudonim
Paul Leonard Newman w swojej działalności artystycznej posługiwał się imieniem i nazwiskiem Paul Newman jako pseudonimem artystycznym. Pod tym właśnie nazwiskiem występował zarówno w produkcjach filmowych, jak i teatralnych, a także sygnował swoje dzieła reżyserskie oraz inne przedsięwzięcia związane z branżą rozrywkową.
Zawód
Paul Newman był wszechstronnym artystą i przedsiębiorcą. W ciągu swojej kariery pracował jako aktor filmowy i teatralny, reżyser, producent filmowy, kierowca wyścigowy, przedsiębiorca oraz filantrop. Zajmował się również działalnością społeczną.
Odniósł duże sukcesy zarówno na polu artystycznym, jak i sportowym oraz biznesowym, angażując się w działalność dobroczynną i społeczną poprzez własne fundacje i inicjatywy filantropijne.
Obywatelstwo
Paul Newman posiadał obywatelstwo amerykańskie. Urodził się oraz tworzył w Stanach Zjednoczonych, będąc jedną z ikon amerykańskiej kultury filmowej i społecznej przez wiele dekad.
Znak zodiaku
Paul Newman urodził się pod znakiem Wodnika. Jego data urodzenia przypada na 26 stycznia, co klasyfikuje go jako osobę spod tego znaku zodiaku.
Wzrost
Paul Newman mierzył 177 centymetrów wzrostu. Ta cecha fizyczna była jednym z jego znaków rozpoznawczych wśród aktorów Hollywood.
Data i miejsce urodzenia
Paul Leonard Newman przyszedł na świat 26 stycznia 1925 roku w Shaker Heights w stanie Ohio, USA. Jego dzieciństwo i młodość były związane z amerykańskim Środkowym Zachodem.
Kariera
Paul Newman zadebiutował na wielkim ekranie w 1954 roku w filmie „Srebrny kielich” („The Silver Chalice”). Szybko zdobył międzynarodową sławę, grając w takich filmach jak „Między linami ringu”, „Kotka na gorącym blaszanym dachu” czy „Bilardzista”. Występował również w „Hud, syn farmera”, „Nieugięty Luke”, „Butch Cassidy i Sundance Kid”, „Werdykt”, „Kolor pieniędzy” oraz „Droga do zatracenia”.
Jako reżyser zrealizował m.in. filmy „Rachelo, Rachelo”, „Rodzina Stamperów”, „Bezbronne nagietki”, „Harry i syn” oraz „Szklana menażeria”. Sukcesy odnosił nie tylko w filmie, lecz także jako kierowca wyścigowy, czterokrotnie sięgając po tytuł mistrza USA oraz zdobywając 2. miejsce w 24-godzinnym wyścigu Le Mans w 1979 roku.
Newman założył również przedsiębiorstwo Newman’s Own, przekazując całość zysków na cele charytatywne. Działał aktywnie jako działacz społeczny i filantrop, m.in. poprzez fundację Scott Newman Foundation.
Nagrody i wyróżnienia
Paul Newman został wielokrotnie nagrodzony za swoje osiągnięcia aktorskie i reżyserskie. Otrzymał Oscara za rolę w filmie „Kolor pieniędzy” i honorowego Oscara za całokształt twórczości. Zdobył kilkukrotnie Złoty Glob, nagrodę BAFTA, Emmy, wyróżnienie na festiwalu w Cannes i Srebrnego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie.
Jego role i praca reżyserska były doceniane zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i na scenie międzynarodowej. Był uznawany za jednego z najwybitniejszych aktorów XX wieku.
Data i miejsce śmierci
Paul Newman zmarł 26 września 2008 roku w Westport, w stanie Connecticut, USA. Przyczyną jego śmierci był rak płuc. Miał 83 lata.
Pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne i filantropijne, będąc pamiętanym zarówno jako aktor, jak i dobroczyńca społeczeństwa.
Życie prywatne i działalność społeczna
Paul Newman był dwukrotnie żonaty: z Jackie Witte (1949–1958) oraz Joanne Woodward (1958–2008), z którą pozostał aż do śmierci. Zakładał fundacje, z których najbardziej znaną jest Scott Newman Foundation, skupiająca się na walce z narkomanią.
Słynął z działalności dobroczynnej, przekazując dochody z firmy Newman’s Own na cele charytatywne. Na Uniwersytecie Princeton obchodzony jest „Dzień Newmana”, honorujący jego postać.
Paweł Królikowski
Paweł Kukiz
Paweł Piotrowski
Pedro Almodóvar
Peja
