Karol Maciej Szymanowski (ur. 3 października 1882 w Tymoszówce, zm. 29 marca 1937 w Lozannie) był wybitnym polskim kompozytorem, pianistą, pedagogiem i pisarzem.
Członek grupy kompozytorów Młodej Polski, stworzył wiele znaczących dzieł, m.in. operę „Król Roger”, balet „Harnasie”, III Symfonię i liczne pieśni. Twórczość Szymanowskiego charakteryzowała się indywidualnym stylem, łączącym impresjonizm, muzykę niemiecką i folklor podhalański.
Był pierwszym rektorem Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie, autorem powieści i tekstów publicystycznych, odznaczonym wieloma orderami oraz patronem ważnych wydarzeń muzycznych w Polsce.
| Imię i nazwisko | Karol Maciej Szymanowski |
| Pseudonim | Brak wzmianki |
| Zawód | Kompozytor, pianista, pedagog, pisarz |
| Obywatelstwo | Polska, Rosja |
| Znak zodiaku | Waga |
| Data urodzenia | 3 października 1882 |
| Miejsce urodzenia | Tymoszówka |
| Data śmierci | 29 marca 1937 |
| Miejsce śmierci | Lozanna |
| Pochodzenie | Wywodził się ze starego rodu Korwin-Szymanowskich z Mazowsza, rodzina matki pochodziła z Kurlandii |
| Orientacja | Homoseksualna (był gejem, ujawnione ok. 30. roku życia) |
| Najważniejsze dokonania | Członek grupy kompozytorów Młodej Polski; autor m.in. opery „Król Roger”, „III Symfonii”, „Harnasiów”, „Stabat Mater”, „Mazurków op. 50”, pierwszy rektor Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie (1930–1931), twórca ponad stu tekstów publicystycznych i dwóch powieści. |
| Odznaczenia | Order Orła Białego, Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Złoty Wawrzyn Akademicki, Order Świętego Sawy (Jugosławia), Order Korony Włoch, Order Legii Honorowej (Francja), Order Zasługi Kulturalnej (Rumunia) |
| Choroby | Gruźlica, alkoholizm, zaburzenia depresyjne |
| Miejsce pochówku | Krypta Zasłużonych na Skałce w Krakowie |
Pseudonim
Karol Szymanowski, znany również jako Karol Maciej Szymanowski, nie posługiwał się żadnym pseudonimem artystycznym. W oficjalnych źródłach i dokumentach występował pod swoim prawdziwym imieniem i nazwiskiem, co podkreśla autentyczność jego twórczości oraz osobiste zaangażowanie w rozwój polskiej kultury muzycznej.
Zawód
Karol Szymanowski był wybitnym kompozytorem, pianistą, pedagogiem oraz pisarzem. Aktywność zawodową rozwijał w wielu dziedzinach muzyki, pisząc zarówno utwory symfoniczne, kameralne, jak i operowe czy baletowe.
Jego działalność obejmowała również prace literackie: opublikował około stu tekstów publicystycznych, napisał powieści (w tym fragmentaryczną „Efebos”), liczne szkice oraz poezje. Pod tym względem uchodził za artystę wszechstronnego.
Obywatelstwo
Karol Szymanowski posiadał obywatelstwo polskie oraz rosyjskie, co było wynikiem historycznych uwarunkowań związanych z miejscem urodzenia i czasem, w którym żył.
Łącząc elementy różnych kultur, wnosił do polskiej twórczości muzycznej szeroką perspektywę, co miało wpływ na rozwój jego indywidualnego stylu oraz otwartości na różnorodne inspiracje.
Znak zodiaku
Szymanowski urodził się pod znakiem Wagi. Symbolika tego znaku bywa wiązana z dążeniem do harmonii oraz umiłowaniem estetyki, co było widoczne w jego twórczości muzycznej oraz literackiej.
Data i miejsce urodzenia
Karol Szymanowski przyszedł na świat 3 października 1882 roku w Tymoszówce. Rodzina wywodziła się ze starego rodu Korwin-Szymanowskich z Mazowsza, matka zaś pochodziła z Kurlandii.
Miejsce jego narodzin oraz rodzinne tradycje miały istotny wpływ na kształtowanie się jego osobowości artystycznej, a inspiracje płynące z dzieciństwa często przewijały się w jego późniejszej pracy twórczej.
Kariera
Szymanowski był jednym z czołowych przedstawicieli grupy kompozytorów Młodej Polski, działając obok takich twórców jak Fitelberg, Różycki i Szeluto. Jego dorobek kompozytorski obejmuje m.in. „III Symfonię”, „I Koncert skrzypcowy”, operę „Król Roger” i balet „Harnasie”.
Był autorem licznych dzieł literackich, w tym powieści, szkiców oraz poezji. W latach 1930–1931 pełnił funkcję pierwszego rektora Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie, aktywnie uczestnicząc w życiu kulturalnym kraju.
Twórczość Szymanowskiego cechuje się syntezą impresjonizmu, wpływów muzyki niemieckiej oraz motywów ludowych, szczególnie podhalańskich, co zapewniło mu indywidualną pozycję na tle muzyki światowej.
Data i miejsce śmierci
Karol Szymanowski zmarł 29 marca 1937 roku w klinice Du Signal w Lozannie. Powodem jego śmierci była zaawansowana gruźlica, z którą zmagał się w ostatnich latach życia.
Artysta został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie, co było wyrazem uznania dla jego zasług dla polskiej kultury i sztuki.
Odznaczenia i wyróżnienia
Karol Szymanowski był wielokrotnie wyróżniany prestiżowymi odznaczeniami krajowymi i zagranicznymi. Pośmiertnie został odznaczony m.in. Orderem Orła Białego (2018) oraz Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski (1937).
Za życia i po śmierci otrzymał Krzyż Komandorski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Złoty Wawrzyn Akademicki, a także odznaczenia zagraniczne, takie jak Order Legii Honorowej czy Order Korony Włoch.
Życie prywatne i zdrowie
Szymanowski wywodził się ze starego rodu szlacheckiego. Był gejem, co ujawnił około trzydziestego roku życia; jego partnerami byli m.in. Jarosław Iwaszkiewicz i Witold Conti.
Zmagał się z wieloma problemami zdrowotnymi: cierpiał na alkoholizm, palił ponad 60 papierosów dziennie i miał zaburzenia depresyjne, które towarzyszyły mu przez znaczną część życia.
Upamiętnienie i dziedzictwo
Po śmierci Szymanowskiego organizowano liczne wydarzenia upamiętniające jego działalność artystyczną: Rok Karola Szymanowskiego (2007), emisje monet i znaczków pocztowych oraz Międzynarodowy Konkurs Muzyczny jego imienia w Katowicach.
Jego twórczość inspirowała literaturę i film, pojawia się m.in. w powieści „Sława i chwała” Jarosława Iwaszkiewicza oraz filmie „Niebezpieczni dżentelmeni”. Patronat nad Akademią Muzyczną w Katowicach stanowi dowód nieprzemijającej roli jego dziedzictwa w polskiej kulturze.
Katarzyna Cichopek
Katarzyna Nosowska
Katarzyna Żak
Kate Bush
Kate Moss
