Danuta Szaflarska (właśc. Zofia Danuta Szaflarska, ur. 6 lutego 1915 w Piwnicznej, zm. 19 lutego 2017 w Warszawie) była wybitną polską aktorką filmową i teatralną.
Pracę na scenie rozpoczęła w 1939 roku, jej kariera trwała aż do 2016 roku. Brała udział w powstaniu warszawskim jako łączniczka (pseudonim „Młynarzówna”).
Wystąpiła w ponad 40 filmach i 80 spektaklach teatralnych, była ceniona za role w takich filmach jak „Zakazane piosenki” czy „Pora umierać”. Uhonorowana licznymi nagrodami i odznaczeniami, pozostaje jedną z najwybitniejszych postaci polskiej sceny.
| Imię i nazwisko | Zofia Danuta Szaflarska |
| Pseudonim | Młynarzówna (podczas działalności w Armii Krajowej) |
| Zawód | Aktorka filmowa i teatralna |
| Obywatelstwo | Austro-Węgry / Niemcy / Polska |
| Znak zodiaku | Wodnik |
| Wzrost | 155 cm |
| Data urodzenia | 6 lutego 1915 |
| Miejsce urodzenia | Piwniczna (przysiółek Kosarzyska), Polska |
| Data śmierci | 19 lutego 2017 |
| Miejsce śmierci | Warszawa, Polska |
| Lata aktywności zawodowej | 1939–2016 |
| Najważniejsze filmy | Zakazane piosenki, Skarb, Dwie godziny, Warszawska premiera, Zemsta, Dolina Issy, Diabły, diabły, Pożegnanie z Marią, Faustyna, Pora umierać |
| Ważniejsze role teatralne | Teatr na Pohulance w Wilnie, Teatr podziemny, Teatr frontowy Armii Krajowej, Stary Teatr w Krakowie, Teatr Kameralny Domu Żołnierza w Łodzi, Teatr Współczesny w Warszawie, Teatr Narodowy w Warszawie, Teatr Dramatyczny w Warszawie, Teatr Rozmaitości w Warszawie |
| Udział w powstaniu warszawskim | Łączniczka (pseudonim „Młynarzówna”) |
| Wykształcenie | Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie (ukończenie w 1939) |
| Dzieci | Maria (ur. 1943), Agnieszka (ur. 1954) |
| Status cywilny | Dwukrotnie rozwiedziona |
| Miejsce pochówku | Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie (Aleja Zasłużonych) |
| Nagrody i odznaczenia | m.in. Nagroda FPFF dla najlepszej aktorki (2007), Złota Kaczka (2008), Orzeł za najlepszą rolę kobiecą (2008), Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2015), Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007) |
Pseudonim
Danuta Szaflarska podczas działalności w Armii Krajowej posługiwała się pseudonimem „Młynarzówna”. Używała go jako łączniczka w trakcie powstania warszawskiego. Po wojnie występowała pod własnym imieniem i nazwiskiem.
Zawód
Danuta Szaflarska była polską aktorką filmową i teatralną. Jej imponująca kariera obejmowała zarówno role w filmach, jak i na najważniejszych scenach teatralnych w Polsce. Występowała również w Teatrze Telewizji i słuchowiskach Polskiego Radia.
Obywatelstwo
W trakcie swojego życia Danuta Szaflarska była obywatelką Austro-Węgier, Niemiec oraz Polski. Te zmiany wynikały z przemian historyczno-politycznych, jakie zachodziły na terenie jej rodzinnych stron.
Znak zodiaku
Szaflarska urodziła się pod znakiem Wodnika. Ten znak zodiaku często kojarzony jest z oryginalnością, niezależnością i wytrwałością, cechami oddającymi także charakter jej życia i kariery zawodowej.
Wzrost
Danuta Szaflarska mierzyła 155 centymetrów wzrostu. Jej niewielka postura kontrastowała z ogromną charyzmą sceniczną i ekranową, jaką emanowała przez całą swoją karierę aktorską.
Data i miejsce urodzenia
Danuta Szaflarska, a właściwie Zofia Danuta Szaflarska, przyszła na świat 6 lutego 1915 roku w Piwnicznej, w przysiółku Kosarzyska, położonym na terenie dzisiejszej Polski. Miejsce to na początku XX wieku należało do Austro-Węgier.
Kariera
Szaflarska rozpoczęła karierę aktorską w 1939 roku po ukończeniu Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie. Grała w teatrach Wilna, Krakowa, Łodzi i Warszawy, uczestnicząc zarówno w życiu artystycznym, jak i konspiracyjnym.
W filmie zadebiutowała rolą w „Zakazanych piosenkach” (1946). Zagrała w ponad 40 produkcjach, m.in. w filmach: „Skarb”, „Dolina Issy”, „Faustyna” czy „Pora umierać”. Była uznawana za czołową amantkę polskiego kina lat 40.
Zagrała ponad 80 ról teatralnych, związana była z wybitnymi zespołami, jak Stary Teatr w Krakowie, Teatr Narodowy czy Teatr Rozmaitości w Warszawie. Pracę aktorską zakończyła w wieku 101 lat, będąc najdłużej aktywną aktorką w Polsce.
Data i miejsce śmierci
Danuta Szaflarska zmarła 19 lutego 2017 roku w Warszawie. Swoje ostatnie chwile spędziła w stolicy, która przez lata była dla niej centrum życia zawodowego i prywatnego.
Artystka została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w Alei Zasłużonych, gdzie spoczywają wybitne postaci polskiej kultury.
Wykształcenie
Danuta Szaflarska ukończyła Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie w 1939 roku. To wykształcenie stało się podstawą jej wieloletniej i wszechstronnej kariery aktorskiej, zarówno filmowej, jak i teatralnej.
Zaangażowanie społeczne i rodzinne
W czasie II wojny światowej aktywnie działała jako łączniczka w Armii Krajowej. Była dwukrotnie rozwiedziona i miała dwie córki: Marię i Agnieszkę. Brała udział w działaniach społecznych i politycznych, m.in. popierając kandydaturę Bronisława Komorowskiego w wyborach prezydenckich.
Nagrody i odznaczenia
Danuta Szaflarska została uhonorowana wieloma nagrodami – m.in. Nagrodą FPFF za rolę w „Pora umierać”, Złotą Kaczką dla najlepszej aktorki stulecia kina polskiego, Orłem za najlepszą rolę kobiecą oraz Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Upamiętnienie
Szaflarska została upamiętniona przez Pocztę Polską, która w 2024 roku wydała kartkę pocztową z jej wizerunkiem i kadrem z filmu „Skarb”. Pochowana jest w Alei Zasłużonych na Powązkach, a jej sylwetkę przybliżają biografie napisane przez Gabrielę Michalik i Katarzynę Kubisiowską.
Daria Trafankowska
Dariusz Gnatowski
Dariusz Hajn
Dariusz Kozakiewicz
Dariusz Malejonek
