Jan Himilsbach

Jan Himilsbach (ur. prawdopodobnie 1–3 maja 1931 w Mińsku Mazowieckim, zm. ok. 11–12 listopada 1988 w Warszawie) – polski aktor, scenarzysta, pisarz, a także kamieniarz, górnik i ślusarz.

Znany był z ról filmowych jako aktor naturszczyk, zwłaszcza z kreacji w filmie „Rejs” (1970), za którą otrzymał Złotą Maskę czytelników „Expressu Wieczornego”. Był autorem m.in. zbiorów opowiadań „Monidło” oraz „Łzy sołtysa”.

Pochodził z biednej rodziny, co znalazło odbicie w jego twórczości i rolach. Zaangażowany w życie artystyczne, upamiętniony został licznymi inicjatywami oraz festiwalem w rodzinnym mieście.

Pseudonim

W dostępnych danych nie odnotowano, by Jan Himilsbach posługiwał się pseudonimem artystycznym. Występował i publikował pod własnym imieniem i nazwiskiem.

Zawód

Jan Himilsbach był polskim aktorem, pisarzem, scenarzystą oraz wykonawcą zawodów fizycznych, takich jak kamieniarz, górnik czy ślusarz. Przez większość czasu występował jako aktor naturszczyk, eksternistyczny egzamin aktorski zdał dopiero pod koniec życia.

Był także autorem tekstów literackich, głównie opowiadań, oraz współautorem scenariuszy filmowych. Swoje bogate życiowe doświadczenia przenosił na ekran i do literatury, odzwierciedlając trudną codzienność oraz środowiska ludzi z marginesu społecznego.

Obywatelstwo

Jan Himilsbach posiadał obywatelstwo polskie. Urodził się i mieszkał całe życie w Polsce, gdzie również odbywała się jego działalność artystyczna oraz zawodowa.

Data i miejsce urodzenia

Jan Himilsbach urodził się w Mińsku Mazowieckim, w Polsce. W dostępnych materiałach podaje się, że rok jego urodzenia to 1931, a najbardziej prawdopodobna data przypada na ok. 1–3 maja 1931 roku.

Pochodził z biednej rodziny, co miało znaczący wpływ na jego późniejszą twórczość literacką i wybory zawodowe.

Data i miejsce śmierci

Jan Himilsbach zmarł w Warszawie, około 11–12 listopada 1988 roku. Okoliczności śmierci oraz dokładna data nie są precyzyjnie ustalone, ale wszystkie dostępne źródła wskazują na te dni.

Kariera

Karierę literacką rozpoczął w 1951 roku publikacją pierwszego wiersza, a debiutem prozatorskim w 1959 roku. Jego najważniejsze zbiory opowiadań to „Monidło” (1967), „Przepychanka” (1974) i „Łzy sołtysa” (1982), a pośmiertnie wydano szereg kolejnych tomów.

Na ekranie zadebiutował w 1968 roku. Najbardziej znany był z roli w filmie „Rejs” (1970). Współtworzył scenariusze do wybranych produkcji, między innymi „Wniebowzięci” (1973) czy „Jedenaste przykazanie” (1987). Pracował także jako kamieniarz, ślusarz, górnik i w innych profesjach fizycznych.

Za swoją działalność otrzymał m.in. Złotą Maskę czytelników „Expressu Wieczornego” za rolę w filmie „Rejs”. Upamiętniono go także wieloma działaniami pośmiertnymi, w tym filmami dokumentalnymi i licznymi nagrodami oraz inicjatywami związanymi z jego imieniem.

Wykształcenie i działalność społeczna

Jan Himilsbach uczył się na Uniwersyteckim Studium Przygotowawczym oraz na Wieczorowym Uniwersytecie Marksizmu-Leninizmu przy Komitecie Wojewódzkim PZPR w Warszawie. Przez pewien czas należał do Stronnictwa Demokratycznego.

Życie osobiste i upamiętnienie

Był żonaty z Barbarą (1935–2013). Pomógł w uzyskaniu miejsca na warszawskich Powązkach dla Marka Hłaski oraz wykonał napis na jego grobie. Znany był z licznych anegdot i powiedzeń, z których kilka weszło do potocznego języka polskiego.

Upamiętniono go m.in. rondem, muralem, tablicą pamiątkową i mostem w Warszawie oraz festiwalem „Monidło” w Mińsku Mazowieckim, gdzie wręcza się nagrody aktorom niezawodowym.

Jan Kiepura
Jan Kobuszewski
Jan Nowicki
Jan Sebastian Bach
Jane Fonda