Marlene Dietrich, właśc. Marie Magdalene Dietrich (ur. 27 grudnia 1901 w Schönebergu, Niemcy, zm. 6 maja 1992 w Paryżu), była amerykańsko-niemiecką aktorką i piosenkarką, ikoną kina XX wieku.
Międzynarodową sławę przyniosły jej role w filmach takich jak „Błękitny anioł”, „Maroko” (nominacja do Oscara), „Szanghaj Ekspres” czy „Wyrok w Norymberdze”. Występowała na estradach całego świata, a jej wykonania, m.in. „Lili Marleen”, przeszły do historii muzyki rozrywkowej.
Dietrich odznaczona została wieloma nagrodami, w tym Prezydenckim Medalem Wolności i Legią Honorową. Znana była również ze swojego zaangażowania podczas II wojny światowej i otwartego biseksualizmu. Została pochowana w Berlinie.
| Imię i nazwisko | Marie Magdalene Dietrich |
| Pseudonim | Marlene Dietrich |
| Zawód | Aktorka, piosenkarka |
| Obywatelstwo | Niemieckie, amerykańskie (zrzekła się niemieckiego obywatelstwa) |
| Znak zodiaku | Koziorożec |
| Data urodzenia | 27 grudnia 1901 |
| Miejsce urodzenia | Schöneberg (obecnie dzielnica Berlina), Niemcy |
| Data śmierci | 6 maja 1992 |
| Miejsce śmierci | Paryż, Francja |
| Lata aktywności | 1919–1984 |
| Współmałżonek | Rudolf Sieber (1923–1976, do jego śmierci) |
| Najważniejsze filmy | Błękitny anioł (1930), Maroko (1930), Szanghaj Ekspres (1932), Zniesławiona (1931), Diabeł jest kobietą, Destry znowu w siodle (1939), Siedmiu grzeszników, Płomień Nowego Orleanu, Świadek oskarżenia, Wyrok w Norymberdze |
| Najważniejsze dokonania muzyczne | Popularyzacja szlagieru „Lili Marleen”, popularne piosenki: „Falling in Love Again”, „Ich bin die fesche Lola”, „Johnny”, „The Boys in the Backroom”, „Where Have All the Flowers Gone” |
| Odznaczenia i nagrody | Nominacja do Oscara (1931), Prezydencki Medal Wolności (1947), Komandor Legii Honorowej (1950), nominacja do Złotego Globu (1958), Nagroda Honorowa Tony (1968), Nagroda Honorowa Deutscher Filmpreis (1980), 9. miejsce na liście najlepszych aktorek wszech czasów AFI (1999) |
| Miejsce pochówku | Cmentarz w Berlinie |
| Inne istotne informacje | Otwarcie deklarowała biseksualizm; występowała dla amerykańskich żołnierzy podczas II wojny światowej jako oficer US Army w stopniu kapitana; uznawana za ikonę kina XX wieku; po wojnie skoncentrowała się na karierze muzycznej; po poważnym wypadku na scenie wycofała się z życia publicznego. |
Pseudonim
Marlene Dietrich to pseudonim artystyczny Marie Magdalene Dietrich. Stał się on jednym z najbardziej rozpoznawalnych imion w historii światowego kina oraz muzyki, pod którym artystka zdobyła międzynarodową sławę.
Marie Magdalene Dietrich konsekwentnie używała formy „Marlene Dietrich” zarówno na estradzie, jak i w dorobku filmowym oraz fonograficznym.
Zawód
Marlene Dietrich była amerykańsko-niemiecką aktorką i piosenkarką. Jej wszechstronność zawodowa przejawiała się zarówno na ekranie, jak i na estradzie, gdzie zasłynęła z wyrazistych wykonań oraz charyzmy scenicznej.
Karierę rozpoczęła w latach 1919–1984, osiągając popularność w obu dziedzinach: filmowej oraz muzycznej. Dietrich kontynuowała działalność artystyczną przez ponad sześć dekad, stając się ikoną popkultury XX wieku.
Obywatelstwo
Marlene Dietrich była początkowo obywatelką Niemiec, jednak w trakcie życia uzyskała obywatelstwo amerykańskie. Porzuciła obywatelstwo niemieckie w geście sprzeciwu wobec hitlerowskich rządów, co miało istotne znaczenie w jej życiorysie.
Obywatelstwo Stanów Zjednoczonych pozwoliło jej na szeroką działalność artystyczną za oceanem i podkreślało jej polityczną postawę wobec wydarzeń II wojny światowej.
Znak zodiaku
Znak zodiaku Marlene Dietrich to Koziorożec. Jej data urodzenia przypada na 27 grudnia, co wpisuje się w tę astrologiczną charakterystykę.
Data i miejsce urodzenia
Marlene Dietrich urodziła się 27 grudnia 1901 roku w Schönebergu, dziś dzielnicy Berlina, w Niemczech. Miejsce to związane jest z początkowym etapem jej życia i kariery.
Data i miejsce śmierci
Marlene Dietrich zmarła 6 maja 1992 roku w Paryżu, we Francji. Jej ostatnie lata związane były z wycofaniem się z życia publicznego.
Artystka została pochowana na cmentarzu w Berlinie, co podkreśla jej związek z ojczyzną pomimo międzynarodowej kariery.
Kariera
Dietrich rozpoczęła działalność artystyczną w 1919 roku. Przełomowym momentem był film „Błękitny anioł” (1930). Zagrała też w wielu innych ważnych filmach, jak „Maroko” (nominacja do Oscara), „Szanghaj Ekspres”, „Świadek oskarżenia” i „Wyrok w Norymberdze”.
Równolegle rozwijała karierę muzyczną, koncertując na całym świecie i spopularyzowała takie utwory jak „Lili Marleen”. Jej programy estradowe cieszyły się olbrzymią popularnością od Brazylii po ZSRR.
W czasie II wojny światowej Dietrich występowała dla żołnierzy amerykańskich, za co otrzymała Prezydencki Medal Wolności i stopień kapitana US Army. Po zakończeniu wojny skupiła się na działalności koncertowej, aż do wycofania się po wypadku na scenie.
Najważniejsze filmy
Do najważniejszych filmów z udziałem Marlene Dietrich należą: „Błękitny anioł”, „Maroko”, „Szanghaj Ekspres”, „Zniesławiona”, „Diabeł jest kobietą”, „Destry znowu w siodle”, „Świadek oskarżenia” oraz „Wyrok w Norymberdze”.
Za rolę w filmie „Maroko” otrzymała nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. Jej filmy stały się ikonami światowej kinematografii.
Dokonania muzyczne i estradowe
Marlene Dietrich wniosła ogromny wkład w świat muzyki rozrywkowej. Jej repertuar obejmuje hity takie jak „Lili Marleen”, „Falling in Love Again”, „Ich bin die fesche Lola” i „The Boys in the Backroom”.
Występowała dla szerokiej publiczności na wszystkich kontynentach, jej występy zapisały się w historii muzyki estradowej jako wyjątkowe wydarzenia.
Odznaczenia i nagrody
Dietrich była laureatką wielu wyróżnień, w tym Prezydenckiego Medalu Wolności (1947), Komandora Legii Honorowej (1950), Honorowej Nagrody Tony (1968), German Film Award (1980), a także nominacji do Oscara i Złotego Globu.
W 1999 roku została uznana przez AFI za jedną z największych aktorek wszech czasów (9. miejsce na liście).
Inne istotne informacje
Marlene Dietrich była ikoną kina XX wieku oraz jedną z najsłynniejszych aktorek swojej epoki. Publicznie występowała przeciwko nazistom oraz otwarcie manifestowała biseksualizm.
Przez całe życie budziła zainteresowanie opinii publicznej, była inspiracją dla wielu pokoleń. Po poważnym wypadku wycofała się z życia publicznego, pozostając jednak symbolem odwagi i artystycznej niezależności.
Życie prywatne
Dietrich była żoną Rudolfa Siebera, z którym była związana do jego śmierci w 1976 roku. W życiu prywatnym otwarcie wskazywała na swoje liczne związki, zarówno z mężczyznami, jak i kobietami.
Twórczość literacka
Marlene Dietrich jest autorką książek, m.in. „Marlene Dietrich’s ABC”, „Nehmt nur mein Leben”, „Ich bin, Gott sei Dank, Berlinerin” (w polskim tłumaczeniu: „Jestem po to, by kochać mnie”).
Marlon Brando
Marta Chodorowska
Marta Lipińska
Marta Wierzbicka
Martin Gore
