Stan Lee, właściwie Stanley Martin Lieber (ur. 28 grudnia 1922 w Nowym Jorku, zm. 12 listopada 2018 w Los Angeles), był amerykańskim scenarzystą, pisarzem, producentem komiksowym i filmowym oraz przedsiębiorcą znanym pod pseudonimem „the Man”.
Jako prezes Marvel Comics współtworzył szereg postaci, m.in. Spider-Mana, Iron Mana, Hulka, Doktora Strange’a, Fantastyczną Czwórkę, Daredevila, Czarną Panterę, Thora i X-Men, a także był twórcą „Metody Marvela” i reformatorem Comics Code Authority.
Uhonorowany wieloma nagrodami, wsławił się także licznymi cameo w filmach i serialach oraz działalnością edukacyjną. Był synem żydowskich imigrantów z Rumunii i miał młodszego brata Larry’ego, również scenarzystę komiksowego.
| Imię i nazwisko | Stanley Martin Lieber |
| Pseudonim | Stan Lee, the Man |
| Zawód | pisarz, scenarzysta, producent komiksowy i filmowy, przedsiębiorca |
| Znak zodiaku | Koziorożec |
| Wzrost | 180 cm |
| Data urodzenia | 28 grudnia 1922 |
| Miejsce urodzenia | Nowy Jork, USA |
| Data śmierci | 12 listopada 2018 |
| Miejsce śmierci | Los Angeles, USA |
| Kolor włosów | Siwe |
| Małżonka | Joan Boocock (1947–2017) |
| Dzieci | Joan C. Lee, Jan Lee (zmarła w dzieciństwie) |
| Rodzeństwo | Larry Lieber |
| Pochodzenie | Rodzice – żydowscy imigranci z Rumunii |
Pseudonim
Stan Lee, którego pełne imię brzmiało Stanley Martin Lieber, posługiwał się pseudonimem artystycznym „Stan Lee”. Innym określeniem stosowanym w jego przypadku był przydomek „the Man”. Pod tymi nazwami był rozpoznawany jako jedna z najważniejszych postaci w świecie komiksu i popkultury.
Zawód
Stan Lee był amerykańskim scenarzystą, pisarzem, producentem komiksowym oraz filmowym, a także przedsiębiorcą. Przez wiele lat pełnił funkcję prezesa i członka zarządu Marvel Comics, kształtując jej politykę wydawniczą i wpływając na globalną popkulturę poprzez swoje dokonania artystyczne oraz zarządcze.
Jego działania obejmowały także organizację specjalnych kampanii edukacyjnych i działalność dziennikarską w ramach rubryki „Stan’s Soapbox”, skierowanej do fanów i czytelników komiksów Marvela.
Obywatelstwo
Stan Lee urodził się i mieszkał w Stanach Zjednoczonych. Jego działalność zawodowa i dokonania miały istotny wpływ nie tylko na amerykański, ale i światowy przemysł komiksowy oraz filmowy.
Znak zodiaku
Stan Lee urodził się pod znakiem Koziorożca. Jego data urodzenia przypada na 28 grudnia, co wpisuje go w ten znak astrologiczny znany często z pracowitości, wytrwałości i ambicji.
Wzrost
Stan Lee mierzył 180 cm wzrostu. Ten wysoki wzrost wyróżniał go podczas publicznych wystąpień i spotkań z fanami, a także stanowił jeden z elementów jego charakterystycznego wizerunku.
Data i miejsce urodzenia
Stan Lee, a właściwie Stanley Martin Lieber, urodził się 28 grudnia 1922 roku w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych. Miasto to odegrało znaczącą rolę w jego życiu oraz karierze, będąc ważnym ośrodkiem amerykańskiego przemysłu komiksowego.
Jego rodzice byli żydowskimi imigrantami z Rumunii, co miało wpływ na kształtowanie się jego tożsamości i wartości w młodości.
Kariera
W trakcie swojej długiej kariery Stan Lee współtworzył wielu kultowych bohaterów z uniwersum Marvela, takich jak Spider-Man, Iron Man, Hulk, Doktor Strange, Fantastyczna Czwórka, Daredevil, Czarna Pantera, Thor czy X-Men. Jako jeden z liderów Marvel Comics, nadał komiksom unikalny charakter, wprowadzając nowatorską „Metodę Marvela”, sprzyjającą kreatywnej współpracy scenarzystów i rysowników.
Odegrał kluczową rolę w reformie Comics Code Authority w 1971 roku, co znacząco wpłynęło na rozwój branży komiksowej w USA. Był również prekursorem wprowadzania poważnych tematów do komiksów, jak np. kwestie antynarkotykowe w serii Amazing Spider-Man. Produkował filmy oparte na komiksach Marvela, a także regularnie pojawiał się w nich w epizodycznych rolach.
Za swoje osiągnięcia został uhonorowany m.in. w Hali Sławy Willi Eisnera (1994), Hali Sławy Jacka Kirby’ego (1995) oraz Narodowym Medalem Sztuki w 2008 roku. Jego postać upamiętniono w licznych produkcjach filmowych i dokumentalnych, a najważniejsze są te opisujące jego dziedzictwo w świecie popkultury.
Data i miejsce śmierci
Stan Lee zmarł 12 listopada 2018 roku w Los Angeles w stanie Kalifornia, w Stanach Zjednoczonych. Odszedł w wieku 95 lat w Centrum Medycznym Cedars-Sinai, gdzie leczył się m.in. na zapalenie płuc oraz schorzenia związane ze wzrokiem.
Rodzina
Stan Lee był żonaty z Joan Boocock od 1947 do śmierci żony w 2017 roku. Ich małżeństwo trwało siedemdziesiąt lat. Miał córkę Joan Celia Lee oraz drugą córkę, Jan Lee, która zmarła w niemowlęctwie. Jego młodszy brat, Larry Lieber, również pracował jako scenarzysta komiksowy związany z Marvelem.
Upamiętnienie
Na cześć Stana Lee w 2020 roku nazwano gatunek muchówki Daptolestes leei, co stanowi symboliczne upamiętnienie jego wpływu na popkulturę i naukę. W 2023 roku premierę miał film dokumentalny „Stan Lee”, prezentujący jego życie, karierę i dokonania na tle amerykańskiego przemysłu komiksowego.
Stanisław Bareja
Stanisław Mikulski
Stanisław Moniuszko
Stanley Kubrick
Steve Carell
