Wojciech Kilar

Wojciech Kilar (ur. 17 lipca 1932 w Lwowie, zm. 29 grudnia 2013 w Katowicach) był wybitnym polskim pianistą, kompozytorem muzyki poważnej, religijnej i filmowej, współtwórcą polskiej szkoły awangardowej oraz kierunku sonoryzmu w muzyce współczesnej.

Składał muzykę do ponad 130 filmów, współpracując m.in. z Andrzejem Wajdą, Krzysztofem Zanussim i Romanem Polańskim. Najbardziej znane dzieła to „Krzesany”, „Orawa”, „Missa pro pace”, a w filmie — muzyka do „Draculi” i „Pana Tadeusza”.

Kilar odebrał liczne nagrody, w tym Order Orła Białego, Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” i Złotego Fryderyka za całokształt twórczości. Był honorowym obywatelem Katowic i patronem wielu szkół muzycznych.

Pseudonim

Wojciech Kilar nie używał publicznie żadnego pseudonimu artystycznego. Jego twórczość muzyczna, zarówno w kraju, jak i za granicą, sygnowana była jego prawdziwym imieniem i nazwiskiem. Brak danych o posługiwaniu się jakąkolwiek inną formą nazwiska w działalności artystycznej.

Zawód

Wojciech Kilar był pianistą oraz kompozytorem muzyki poważnej, religijnej i filmowej. Zyskał uznanie zarówno jako twórca dzieł orkiestrowych, jak i muzyki do ponad 130 filmów. W jego dorobku ważne miejsce zajmują utwory wykonywane na estradach koncertowych na całym świecie.

Współpracował z wieloma wybitnymi reżyserami, m.in. Andrzejem Wajdą i Romanem Polańskim. Jako kompozytor cieszył się wieloma sukcesami zarówno w muzyce klasycznej, jak i filmowej.

Obywatelstwo

Wojciech Kilar posiadał obywatelstwo polskie. W ciągu swojego życia pozostawał mocno związany z Polską i polską kulturą, mimo że urodził się we Lwowie – obecnie na terytorium Ukrainy. Jego polskie obywatelstwo podkreślone było także przez wiele nagród państwowych.

Znak zodiaku

Wojciech Kilar urodził się pod znakiem Raka. To właśnie temu znakowi astrologicznemu przypisuje się osoby urodzone w okresie od 22 czerwca do 22 lipca.

Data i miejsce urodzenia

Wojciech Kilar urodził się 17 lipca 1932 roku we Lwowie. W momencie jego narodzin miasto to leżało w granicach Polski, obecnie zaś znajduje się w Ukrainie (Obwód lwowski). Lwów odgrywał w jego wspomnieniach ważną rolę, był elementem jego tożsamości kulturowej.

Kariera

Kariera Wojciecha Kilara obejmowała komponowanie muzyki poważnej, religijnej oraz filmowej. Był współtwórcą polskiej szkoły awangardowej oraz kierunku sonoryzmu. Jego utwory, takie jak „Krzesany”, „Orawa” czy „Missa pro pace”, stały się ikonami polskiej muzyki współczesnej.

Skupiał się także na muzyce filmowej, tworząc ścieżki dźwiękowe do ponad 130 filmów. Współpracował m.in. z Francisem Fordem Coppolą („Dracula”), Andrzejem Wajdą („Pan Tadeusz”) i Krzysztofem Zanussim. Był wysoko ceniony za swoje oryginalne brzmienie i umiejętność wprowadzania nastroju poprzez muzykę.

Kilar studiował na Akademii Muzycznej w Katowicach, kształcił się także u Nadii Boulanger w Paryżu. W późniejszych latach był patronem wielu polskich szkół muzycznych, a jego twórczość dokumentowano w filmach i książkach.

Data i miejsce śmierci

Wojciech Kilar zmarł 29 grudnia 2013 roku w Katowicach. Miasto to, z którym był mocno związany, stało się jego miejscem zamieszkania i pracy przez wiele lat życia. Po śmierci jego dorobek stał się przedmiotem licznych upamiętnień w kraju i za granicą.

Instrumenty

Podstawowym instrumentem Wojciecha Kilara był fortepian. Zarówno w pracy kompozytorskiej, jak i podczas nauki oraz licznych występów artystycznych, fortepian stanowił ważny element jego działalności muzycznej.

Gatunki muzyczne

Twórczość Wojciecha Kilara obejmowała muzykę poważną, religijną oraz filmową. Słynął ze zdolności łączenia inspiracji klasyczną tradycją z nowoczesnymi środkami wyrazu. Jego muzyka filmowa była wielokrotnie nagradzana w kraju i za granicą.

Nagrody i odznaczenia

Wojciech Kilar został uhonorowany wieloma prestiżowymi nagrodami i odznaczeniami, w tym Orderem Orła Białego (2012), Krzyżem Wielkim i Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Medalem Per Artem ad Deum. Otrzymał także liczne wyróżnienia za swoją twórczość muzyczną, m.in. Złoty Fryderyk.

Był honorowym obywatelam Katowic, Wodzisławia Śląskiego i województwa opolskiego. Otrzymał również stateczne nagrody jak Nagroda Państwowa I stopnia czy Nagroda im. Lecha Kaczyńskiego.

Upamiętnienie i dziedzictwo

Po śmierci Wojciecha Kilara ustanowiono specjalną Nagrodę Kilara przyznawaną za całokształt twórczości kompozytorów muzyki filmowej podczas Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie. Jego imię noszą szkoły muzyczne w kilku miastach Polski.

Jego życie i twórczość burzliwie dokumentowano, czego przykładem są filmy dokumentalne oraz książki, m.in. film „Wojciech Kilar” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego oraz publikacje będące wywiadami-rzekami.

Edukacja

Wojciech Kilar studiował m.in. w Akademii Muzycznej w Katowicach oraz u Nadii Boulanger w Paryżu. Jego edukacja muzyczna miała wpływ na różnorodność i głębię jego dorobku artystycznego. Katowice pozostały ważnym miejscem w jego życiu zawodowym.

Życie osobiste i przekonania

Kilar był katolikiem i związany był z Jasną Górą. W tym sanktuarium obchodzono Dzień Kilara, podkreślając mocno jego zaangażowanie religijne i inspiracje płynące z wiary, widoczne w wielu jego dziełach muzycznych.

Wojciech Mann
Wojciech Młynarski
Wojciech Pszoniak
Wojciech Waglewski
Wojciech Wysocki