Piotr Iljicz Czajkowski (ur. 7 maja 1840 w Wotkińsku, zm. 6 listopada 1893 w Petersburgu) – rosyjski kompozytor, profesor teorii muzyki i doktor honoris causa Uniwersytetu Cambridge. Uchodzi za jednego z najwybitniejszych twórców muzyki klasycznej XIX wieku.
Autor oper (m.in. „Eugeniusz Oniegin”, „Dama pikowa”), baletów („Jezioro łabędzie”, „Dziadek do orzechów”, „Śpiąca królewna”), symfonii, koncertów i poematów symfonicznych. Studiował w konserwatorium petersburskim pod kierunkiem Antona Rubinsteina i Nikołaja Zaremby.
Odznaczony Orderem Świętego Włodzimierza IV klasy. Patron licznych ulic w polskich miastach. Zmarł według oficjalnych źródeł na cholerę; okoliczności śmierci są przedmiotem sporów.
| Imię i nazwisko | Piotr Czajkowski |
| Pełne imię i nazwisko | Piotr Iljicz Czajkowski |
| Zawód | Kompozytor, rosyjski kompozytor |
| Data urodzenia | 7 maja 1840 |
| Znak zodiaku | Byk |
| Miejsce urodzenia | Wotkińsk, Udmurcja, Rosja |
| Data śmierci | 6 listopada 1893 |
| Miejsce śmierci | Petersburg, Sankt Petersburg, Rosja |
| Obywatelstwo | rosyjskie |
| Tytuł naukowy | Profesor teorii muzyki, doktor honoris causa University of Cambridge |
| Edukacja | Ukończył konserwatorium w Petersburgu w 1866; studia muzyczne pod kierunkiem Antona Rubinsteina i Nikołaja Zaremby |
| Małżeństwo | Antonina Iwanowna Milukowa (ślub 6 lipca 1877, separacja w tym samym roku, rozwód w 1881) |
| Mecenas | Nadieżda von Meck (wspierała finansowo przez 13 lat bez osobistych spotkań) |
| Odznaczenia | Order Świętego Włodzimierza IV klasy (23 lutego / 6 marca 1884) |
| Kolor włosów | Siwe |
Pseudonim
W dostępnych informacjach nie podano, by Piotr Czajkowski używał pseudonimu artystycznego. Wszelkie jego dokonania muzyczne i publikacje wiązane są bezpośrednio z jego pełnym imieniem i nazwiskiem – Piotr Iljicz Czajkowski.
Zawód
Piotr Czajkowski był kompozytorem. Należał do czołowych przedstawicieli rosyjskiej muzyki końca XIX wieku, tworząc w różnych gatunkach muzycznych, m.in. opery, balety, symfonie oraz utwory kameralne i instrumentalne. Czajkowski był także profesorem teorii muzyki i doktorem honoris causa University of Cambridge.
Obywatelstwo
Piotr Czajkowski posiadał narodowość rosyjską. Jego działalność artystyczna i życie zawodowe prowadzone były głównie na terenie Imperium Rosyjskiego.
Znak zodiaku
Czajkowski urodził się pod znakiem Byka. Astrologicznie Byk to znak osób urodzonych pomiędzy 20 kwietnia a 20 maja, co odpowiada dacie urodzenia kompozytora – 7 maja 1840 roku.
Data i miejsce urodzenia
Piotr Iljicz Czajkowski przyszedł na świat 7 maja 1840 roku w Wotkińsku, leżącym w Udmurcji na terenie obecnej Rosji. Wotkińsk był miejscem wczesnego dzieciństwa przyszłego kompozytora.
Kariera
Czajkowski ukończył konserwatorium w Petersburgu w 1866 roku, studiując pod opieką Antona Rubinsteina i Nikołaja Zaremby. Szybko wyrósł na jedną z czołowych postaci rosyjskiej muzyki, będąc autorem licznych oper, baletów, symfonii oraz innych form muzycznych.
Do najważniejszych osiągnięć Czajkowskiego należą opery, takie jak „Eugeniusz Oniegin”, „Dama pikowa” i „Mazepa”, a także balety: „Jezioro łabędzie”, „Śpiąca królewna” i „Dziadek do orzechów”. Kompozytor jest też autorem sześciu symfonii, fantazji orkiestrowych („Romeo i Julia”, „Hamlet”), koncertów i uwertur, w tym słynnej „Uwertury 1812”.
Jego działalności towarzyszyło wsparcie mecenasa, Nadieżdy von Meck, która przez 13 lat wspierała go finansowo bez osobistych spotkań. Otrzymał również Order Świętego Włodzimierza IV klasy za zasługi artystyczne.
Data i miejsce śmierci
Piotr Czajkowski zmarł 6 listopada 1893 roku w Petersburgu. Oficjalną przyczyną śmierci była cholera, jednak pojawiały się także alternatywne hipotezy sugerujące wymuszone samobójstwo, spowodowane obawą przed ujawnieniem orientacji seksualnej i związku z młodym arystokratą, hrabią Stenbok-Fermorem.
Tytuły i odznaczenia
Piotr Czajkowski był profesorem teorii muzyki, a za wybitne osiągnięcia został wyróżniony tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Cambridge. Otrzymał także Order Świętego Włodzimierza IV klasy.
Kształcenie i mistrzowie
Studia muzyczne Czajkowski odbył w konserwatorium w Petersburgu, które ukończył w 1866 roku. Jego nauczycielami byli znani muzycy: Anton Rubinstein i Nikołaj Zaremba. Ugruntowana edukacja przyczyniła się do późniejszego światowego sukcesu kompozytora.
Życie prywatne
Czajkowski zawarł małżeństwo z Antoniną Iwanowną Milukową 6 lipca 1877 roku; jednak już w tym samym roku nastąpiła separacja, a formalny rozwód nastąpił w 1881 roku. Mecenasem jego sztuki była Nadieżda von Meck, której wsparcie finansowe pomogło mu rozwijać działalność twórczą.
Upamiętnienie
Piotr Czajkowski jest patronem wielu ulic w Polsce, m.in. w Bielsku-Białej, Bytomiu, Gdańsku, Łodzi (Widzew), Radomiu, Wałbrzychu i Wrocławiu. Dziedzictwo kompozytora, zwłaszcza jego dzieła muzyczne, pozostają trwałym elementem światowej kultury muzycznej.
Piotr Dumała
Piotr Fronczewski
Piotr Gąsowski
Piotr Liroy Marzec
Piotr Morawiec
